Khoảng trời hố bom (Lâm Thị Vỹ Dạ) – “Xẻng tay mà viết nên trang sử hồng”

Khoảng trời hố bom là một sáng tác của Lâm Thị Vỹ Dạ. Ở thời điểm bài thơ ra đời đã giúp các bạn đọc gần xa có được sự ái mộ. Đặc biệt nhà thơ này cũng chính là một nữ thanh niên xung phong đi mở đường trên núi Trường Sơn. Và đã được ca ngợi là “Xẻng tay mà viết nên trang sử hồng”. Còn bài thơ Khoảng trời hố bom được đánh giá là một bài thơ hay và tiêu biểu nhất cho phong cách sáng tác của chị. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nét hay của bài thơ Khoảng trời hố bom bạn nhé!

Bài thơ Khoảng trời hố bom

Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Ðể cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Ðánh lạc hướng thù. Hứng lấy luồng bom…

Ðơn vị tôi hành quân qua con đường mòn
Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái
Một nấm mộ, nắng ngời bao sắc đá
Tình yêu thương bồi đắp cao lên…

Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em
Mưa đọng lại một khoảng trời nho nhỏ
Ðất nước mình nhân hậu
Có nước trời xoa dịu vết thương đau

Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
Ðêm đêm, tâm hồn em toả sáng
Những vì sao ngời chói, lung linh
Có phải thịt da em mềm mại, trắng trong
Ðã hoá thành những làn mây trắng?
Và ban ngày khoảng trời ngập nắng
Ði qua khoảng trời em
– Vầng dương thao thức
Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực
Soi cho tôi
Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài?

Tên con đường là tên em gửi lại
Cái chết em xanh khoảng-trời-con-gái
Tôi soi lòng mình trong cuộc sống của em

Gương mặt em, bạn bè tôi không biết
Nên mỗi người có gương mặt em riêng!

Trường Sơn, 10-1972

Khoảng trời hố bom (Lâm Thị Vỹ Dạ) - Xẻng tay mà viết nên trang sử hồng

Hình ảnh những cô gái mở đường

Khoảng trời hố bom là một trong những bài thơ hay trong dòng văn học kháng chiến chống Mỹ. Qua đó ta có thể cảm nhận được sâu sắc về sự hy sinh của các cô gái mở đường. Đó cũng chính là tình yêu tổ quốc và chủ nghĩa anh hùng bất diệt của nhân dân ta.

Sự hy sinh của những cô thanh niên xung phong

Ngay từ những câu thơ đầu tiên Khoảng trời hố bom đã viết về sự hy sinh của cô gái thanh niên xung phong. Nó thật nhẹ nhàng nhưng cũng ý nghĩa biết bao. Với giọng thơ nhẹ nhàng như câu chuyện cổ tích bài thơ này đã thực sự chạm vào trái tim của những người yêu thơ. Bởi nó bắt đầu bằng câu thơ Chuyện kể rằng. Nó như đang kể một câu chuyện cổ tích. Tuy nhiên lại khác hẳn với các các câu chuyện cổ tích mà ta đã từng nghe. Bởi không gian của bài thơ đã bắt đầu chính là không gian của chiến tranh.

Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Ðể cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Ðánh lạc hướng thù. Hứng lấy luồng bom…

Khoảng trời hố bom (Lâm Thị Vỹ Dạ) - Xẻng tay mà viết nên trang sử hồng

Ở đây nhà thơ đã khắc họa thành công và tái hiện được sự khắc nghiệt của chiến tranh. Đó là một thời kỳ bom đạn đầy đường. Và dưới những làn bom đạn ấy những chàng trai vẫn tiếp tục lên đường. Vẫn có những cô gái mở đường với tiếng cuốc, xẻng không ngừng nghỉ. Tất cả đang dành toàn bộ sức lực dành cho cuộc kháng chiến của dân tộc này. đó cũng chính là những giá trị mà bài thơ Khoảng trời hố bom mang lại.

Ở đây ta cảm nhân được cái chết bình thản của cô gái, không hề do dự. Bởi ở đây có tình yêu cao cả và cũng chính là tình cảm cháy sáng vào từng nhịp sống. Và cứ thế họ đón nhận bình thản và hiên ngang đón lấy cái chết. Để các đoàn xe có thể thông tuyến. Đó là nét đẹp của các cô gái thanh niên xung phong. Vì vậy đây là câu chuyện về những anh hùng trong chính cuộc sống đời thường.

Những suy nghĩ đậm chất triết lý

Từ sự hy sinh ấy nhà thơ đã có những suy ngẫm đầy tính triết lý ấy nhà thơ đã khái quát thành một triết lý sâu sắc. Và hình ảnh khoảng trời hố bom ấy đã được đặt trong sự đối sánh đầy ý nghĩa. Hố bom thì sâu hoắm còn khoảng trời thì cao xa. Ở đây ta cảm nhận được sự tàn ác của giặc đã mang lại rất nhiều đau thương cho người Việt Nam. Đó cũng chính là việc thể hiện một chân lý sâu sắc. Đó chính là Việt Nam sẽ lấy sự hòa bình nhân hậu để bù đắp cho chiến tranh mất mát. Và những hy sinh của cô gái chính là sự hóa thân vào tổ quốc.

Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
Ðêm đêm, tâm hồn em toả sáng
Những vì sao ngời chói, lung linh
Có phải thịt da em mềm mại, trắng trong
Ðã hoá thành những làn mây trắng?
Và ban ngày khoảng trời ngập nắng
Ði qua khoảng trời em
– Vầng dương thao thức
Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực
Soi cho tôi
Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài?

Khoảng trời hố bom (Lâm Thị Vỹ Dạ) - Xẻng tay mà viết nên trang sử hồng

Em ra đi mang theo khoảng trời nằm yên nhưng đó cũng chính là là hóa thân vào quê hương, đất nước… Em hy sinh không về cát bụi mà em đã hóa thân vào hình hài của đất nước. Và tâm hồn em chính là bầu trời sao đêm. Và thịt da em căng tràn nhựa sống. Đó cũng chính là ánh sáng của tổ quốc trong em. Cũng có nghĩa khi chấm dứt sự sống thì em đã nhập vào hồn dân tộc, sống trong nhân dân.

Khi ấy trái tim em chính là vầng mặt trời trong lòng mỗi người và trở thành sánh sáng. Ánh sáng ấy soi rọi những người đang dõi bước và thế hệ sau em. Đồng đội của em sẽ tiếp bước quãng đường mà em đã đi. Và cái chết của em là cái chết thiêng liêng. Và em đã hóa thân thành bao nhiêu gương mặt và trở thành hình ảnh lý tưởng mang theo bên mình. Đó cũng chính là giá trị nhân văn mà bài thơ Khoảng trời hố bom muốn chuyển tải.

Gương mặt em bè bạn tôi không biết
Nên mỗi người có gương mặt em riêng

Khoảng trời hố bom được thể hiện thông qua những vần thơ tha thiết và cảm động. Chính những vần thơ này đã vẽ nên một hình ảnh và sự liên tưởng tuyệt đẹp. Đó chính là sự kết hợp hài hòa giữa con người, thiên nhiên, sự sống và cái chết. Để từ đó bày tỏ sự biết ơn sâu sắc. Và chính ngọn lửa tình yêu của những cô gái mở đường Trường Sơn đã thắp sáng được trang sử sách của hôm nay và ngày mai.

5/5 (1 Review)