Nhà thơ Bùi Giáng và tập thơ đặc sắc nhất “Mưa nguồn” (Phần 3)

Tập Mưa nguồn của nhà thơ Bùi Giáng có tới 140 bài thơ. Đây là một tập thơ lớn và có thể ghi lại dấu ấn của tác giả trong lòng bạn đọc. Trong thơ ông ngập tràn cảm giác hạnh phúc, niềm vui vô tận của mình. Bên cạnh đó tập thơ này cũng được đánh giá là tập thơ thành công nhất trong sự nghiệp thơ ca của ông. Tiếp theo Mưa nguồn phần 2 chúng tôi sẽ giới thiệu tới bạn những bài thơ tiếp theo trong tập này.

Hương bay suối cũ

Trang hồng kim hải ra hoa
trổ bông mùa phượng cũ đà hồ phai
hương ngần vói với hai tay
mộng hồn suối lạnh đến rày lại ngân

Bàn chân em đẹp hãy dừng đây
Suối chảy bờ quanh mượt cỏ dày
Em có bằng lòng về ở lại
Bên màu cây lá mộng xưa sau

Nhìn về sim chín ở đồi xa
Nhìn xuống cồn hoang dãi bóng tà
Phương của hướng là đâu một thủa
Chân trời dặm đổ gió rừng xanh

Một lần em lại với ta đây
Những buổi chiều hôm với những ngày
Ước hẹn hững hờ trăng nước rụng
Mấy mùa hương lạnh thổi về tây

Một lần em nhớ nước trôi đi
Cầu đã bâng khuâng tiếc những gì
Mây đã băng miền xê xích ruổi
Bên đèo có một cánh chim bay

Ngồi đây một bận với ta thôi
Ủ lại xuân phơi giữa bốn trời
Gió có dặt dìu về thủ thỉ
Ngàn tùng soi bóng nước vơi vơi

Ngồi ở giòng đây nước chảy hoài
Ngồi đây ngó lại bóng gương soi
Em buồn? hay nhớ? hay không nhớ
Những gì xưa hẹn với sương mai

Ngàn mây về cuối mãi trời xa
Nước có bằng lòng đứng đợi ta
Gợi mãi triền miên mơ giữa mộng
Dòng xưa có lại với trăng tà?

Đi là đi mãi phải không em
Ước hẹn mai sau có vẹn tuyền?
Nước có ngân lời hoài vọng cũ
Gửi về cây bóng lá sơ nguyên

Thơ còn ở lại dưới chân em?
Cùng với giòng đi có trở về
Đầu ngón tay xanh em có đếm
Mấy lần thu xuống bóng vàng khe

Thơ còn có chảy dưới chân em?
Từng ngón chân em giẫm cỏ mềm
Có gửi ý niềm cùng cỏ mượt
Kiến bò củi mục có nghe chăng

Em ngồi mãi mãi với ta đây
Có sợ hoàng hôn tỏa bóng dày
Em sẽ nép vào thân ta ngủ
Mộng hồn em sẽ tỏa hương bay

Hươu

Những con hươu đói ở trong rừng
Ngó núi nhìn khe thấy mây trôi
Trên núi rạc rời chân hươu nhỏ
Cây rừng cây rú rậm cây rơi

Con hươu từ đó lại bên người
Kể lể lông vàng rụng hết đuôi
Bốn cẳng từ đây xin ngó lại
Quỳ chân trên gối khóc không lời.

Judith

Trở lại giữa bàn chân phong cảnh
Mắt nhìn trời môi thờ thẫn thương răng
Đem nhan sắc rửa một lần máu hận
Để từ đây lòng mộng chết bên đèn

Đồi đi xuống núi ngàn về xóm biếc
Tơ vi vu lá nức nở kêu thầm
Ôi dĩ vãng từ đây xin vĩnh biệt
Một lần thôi và đã lỗi muôn vàn

Hoàng hôn tới dịu dàng mi sẽ khép
Với hương vàng sẽ lịm với phím loan
Lòng sẽ hỏi lại đời xuân chẳng đẹp
Thiều quang đâu cho én liệng theo làn

Kể chuyện

Kể lại chuyện rằng năm đã cũ
Đã bao giờ một bận muôn năm
Em nhớ chuyện rằng xưa lỡ dở
Diều đứt dây trẻ cũng cầm bằng

Kể lại chuyện rằng dù sao nữa
Nguồn xưa sóng lạc nước tiêu tao
Mắt khép mi sầu không lệ nữa
Nhìn nhau bận đó cúi xin chào

Bốn vó lên đèo truông ải vang
Trùng quan một bận gió lên ngàn
Tiền trình cỏ lạ xông ngây ngất
Con mắt khô rồi ngó ngửa ngang

Khép mắt

Ngày mở mắt dòng xanh xuân đổ lại
Mùa trổ bông là chi chít chim kêu
Vườn vẫn đợi tin hoa về tuổi dại
Bóng nguyệt trùm là phủ rộng sân rêu

Ngày mở mắt ngó trời xanh xa thế
Ở đây là màu đất cỏ xuân con
Hè nắng hạ với thu đông buồn thế
Với tình yêu em giữ mất hay còn

Trong khoé mắt em ngậm ngùi ngày đó
Lúc dung nhan về đối diện trăng tà
Màu nước chảy vô ngần khôn giãi tỏ
Gió biên thùy về bích ngạn chiêu hoa

Giờ khép mắt nhớ một lần ngẫu nhĩ
Nhớ rất nhiều ngày loạn ngửa đêm nghiêng
Cuồng dại nát liễu hờn xuân rủ rỉ
Giờ ra đi em cảm thấy có quyền

Không bờ

Du dương bờ cõi một miền
Tứ chi mình mẩy cỏ triền miên phơi
Thiên thu lời tạ bên lời
Hư vô hữu thể bên đời ngủ yên
Trang hồng hạnh gió đưa nghiêng
Tàn canh vẽ bóng sơn tuyền đã sai
Xuân xanh xô cổng chạy dài
Bỏ sương tuyết phủ phượng đài phía sau
Giã từ bến trước bờ sau
Cánh chuồn chuồn mỏng trúc lau hao gầy
Cỗi nguồn trường mộng thơ ngây
Trời kim nguyệt đã xưa đầy hai vai
Đắn đo tơ tóc trong ngoài
Liễu hoa tố vọng mỏng dày mấy phân
Chở che dâu cỏ Yên Tần
Suối em khe chị chớm gần đã xa
Đạp Thanh hội cũ hào hoa
Giấc vàng buổi Tảo Mộ đà cáo chung
Phiêu sương xuy ảnh phiêu bồng
Sầu song thuý dựng điệp trùng trắng mây

Không đề (I)

Con mắt chiều kia đã cũ rồi
Bụi trên đầu gió tụ về môi
Màu tơ tóc vắng sương đồng cỏ
Tờ sách đưa gần như mộng rơi

Úp mũ lên đầu bước xuồng sân
Chiều nay con én chẳng bay gần
Đường đi xuống phố phai tà áo
Quốc sắc em còn hai ống chân

Không đề (II)

Con đường tuổi trẻ người đi
Giẫm hoa đầu giẫm nát vì vô can

Tay cầm cung bậc xô ngang
Nửa chừng dâu bể lấp ngàn ước mong

Đếm sương rừng đếm cỏ đồng
Rứt tờ cổ lục xuống dòng thả trôi

Bỏ sông bến ấy cho người
Sầu vây sa mạc em tôi về thành.

Không đề (III)

Vì con mắt cũng buồn như mi mắt
Em đi về như vui gượng trên môi
Lời nói kia là lá rụng sương đồi

Vì hơi thở rớt vào trong buổi tối
Gió chiều hôm non nước nhớ xanh trời
Em đi về là tím bạc hai môi

Vì nhan sắc ngày kia em hoảng sợ
Chợt bước vào nhìn thân thể như xương
Em đi về là hé mở môi hường

Và hé mở môi không hường một lúc
Sương gió cũ thiên thu về cúi gục
Cỏ nội đồng là sực tỉnh ra hoa

Em ra đi – là bưng mặt khóc òa

(Sài Gòn Nam Việt 1952-1962)

Không đủ gọi

Mây đứng lại chân trời phủ khói
Giòng sông đi đò bến đợi ngu ngơ
Chiều trời đẹp tâm tình em không nói
Đất với trời chung một nghĩa bơ vơ

Chiều thổi đẹp gió về em không nói
Anh không chờ không biết đợi từ bao
Từ xuống mưa không biết tự phương nào
Giòng sông chảy ai người xin níu lại

Mưa có tạnh nhưng chân trời còn mãi
Những giọt sương là lệ ở trong mây
Giòng sông đi cho nước nói ngàn ngày
Rằng bể rộng không bến bờ em ạ

Anh đợi xuống đêm về đầu phủ toả
Mịt mù xanh bù xoã ánh tơ giăng
Cười môi em duyên dáng như chị Hằng
Và lấp lánh mắt là sương trong lệ

Anh sẽ hỏi gió đêm về mở hé
Mở muộn màng là một chút mơ hoa
Mở ngàn sau hoài vọng chút phai nhoà
Và mất hút ở cuối trời nín lặng

Rồi từ đó về sau mang trái đắng
Bàng hoàng đi theo gió thổi thu bay
Anh chờ em không biết tự bao ngày
Để thấy mãi rằng thơ không đủ gọi

Sầu một thuở đất mòn không tiếng nói
Một ngàn năm trăng giãi tuyết băng buông
Anh gửi đi ngàn sóng cuộn thác nguồn
Để thấy mãi rằng thơ không đủ gọi

Mùa xuân lại với chim về đã mỏi
Với cá về mây nước cũng lang thang
Anh nằm im nhắm con mắt mơ màng
Mở con mắt cũng mơ màng cỏ lá

Hờn phố thị để lạc hồn cõi lạ
Sầu phố xanh từ bữa nọ em đi
Tuyết trời Tây có nguôi lãng những gì

Không nói nữa

Tôi gửi lại bây giờ xin vội vã
Xin vội vàng tôi gửi lại hai nơi
Về Lục Tỉnh một lần chưa chắc đã
Tiếng chào Thu Xuân Mỹ Thọ xa rồi

Không nói nữa Sài gòn hay Chợ lớn
Tuần Sóc Trăng thổi rộng gió Biên Hoà
Không nói nữa hồn Cửu Long máu rớm
Nước một mùa là sóng đục phôi pha

Tôi bỏ cuộc khi nhìn em bỏ cuộc
Tôi lên đường từ bữa dọc xô ngang
Ôi ở lại miền Nam tìm nẻo thuộc
Tôi đi về sầu dựng Ải Vân San

Làm con gấu con beo con bò rừng con hổ
Làm con chồn lùi lũi chạy vào hang
Cũng không thể quên lời là thổ lộ
Màu hoa niên cổ độ xuống khôn hàn

Bờ nước thẳm em đứng lên đó chớ
Tay ôm đầu và tay nữa giơ ra
Vòng ma nghiệt mấy lần ta rất sợ
Giờ xin em đếm lại một hai và…

Kim Trọng tại sao

Tại sao. Bầu trời đó của anh em mang đi đâu lạc
đường về anh tìm không ra lối. Dấu chân này
hôm nọ bước chân em còn đây nguyên vẹn mà
con mắt anh nhìn ngó mở to chừng như không
thấy nữa rồi

Hỏi cây hỏi lá cợt cười chi thế gió lá lơ thơ là ý
gió buồn vui ngày đó đâu rồi cũng gió lá cây nầy
em ạ và bầu trời kia còn đó nhưng màu xanh
như mộng ảo đâu mất đâu rồi vẫn còn kia mà
không hề giống nhau như một nữa

Tại sao. Thôi chết. Tại em mang đi đâu cái gì
anh chẳng biết mà thật quả có cái gì em mang đi
đã xa rồi đâu mất hút dáng bóng mơ hoài mà
mộng khác chiêm bao chập chờn lây lất người ta
bảo rằng gây cấn lắm em ạ em ơi ồ em em nhỉ

Linh hồn em căng thẳng như trong tiểu thuyết
nữ sĩ bảo có những giây đờn ở trong đó sắp đứt
rồi đây. Nó đứt phựt toang ra, không du dương
dư hưởng dư hương dư âm dư thanh dư vị dư
vang gì đâu em ạ em ơi ồ em em ạ

Tại bầu trời trên đầu anh em mang đi đâu một
cái gì trong đó em mang về anh sẽ ngó nhìn
bằng hai mắt mở nhận ra ngay. Cái gì nhỏ tí teo
mà to một cách…

Thôi chết? Nói hoài khản cổ vắng ngắt xung
quanh. Anh nằm im nhắm nghiền mắt lại nghe
mù sương rơi lộp độp ở trong cái tấm linh hồn
ngày nọ anh đã trao ấm áp cho em. Biết răng
chừ đây nói nữa

Kỷ niệm

Trời xưa mây đổ dặm ngàn
Bước lang thang đã hao mòn mấy thu
Chập chờn hình ảnh phiêu du
Ghì môi máu nhạt giữa mù mịt sương
Quê chàng trời lạnh Liêu Dương
Quê chàng đất lạnh trên đường chia phôi
Tình em mây phủ chân đồi
Phụng dâng lỡ dở nước trời mênh mông

Lá thổi như bay

Lá thổi như bay
Bên nguồn thơ dại
Em giữ trang này
Một mai nhìn lại

Kiến bé một con
Bò trên cỏ dại
Cát bên xuân còn
Dấu chân in mãi

Vừng tóc đi tìm
Kiếm làn mi chảy
Nước mắt màu sim
Tím hồn cá nhảy

Gót chân nhỏ chạy
Đầu non xuống lũng mơ màng
Đó bóng hươu vàng
Một lần ngó thấy

Lời Hàn Mặc Tử

Tại sao em vì sao em nói thế. Tại sao em vì sao
em nghĩ thế. Bữa hôm em đi về bên đó ở lại bên
này non biển khóc bên chim

Xương da khô héo hao mòn như nhánh cây mùa
xuân vội gãy. Anh đưa mười ngón tay em ngó
sau này em về sẽ thấy xương rớt đi đâu. Em sẽ
bảo. Em sẽ gục đầu không nói. Nước mắt tràn
suốt năm canh. Em ngó ra sau này sẽ thấy
nhận ra rằng trông thật giống như xương người
nào em biết bữa nọ về kia chưa sống qua thời
gió chìm ngang ngửa đã vội ngừa than thở nỗi
đời em biết bịnh tật cắn xương như rắn rúc
bịnh lao phổi bịnh cùi bịnh thương hàn bịnh
cúm binh sốt rét kinh niên. Bịnh triền miên như
mây trên trời thướt tha quấn gió

Ngày nào em trở lại bàn chân bước trên phố này
phố nọ phố kia bàn chân nhón gót nhịp nhàng
bước theo nhau. Anh ngó nhìn như ngó cái màu
hương của đời xuân xanh đi biền biệt mất xa rồi
đâu nữa Duy Xuyên Vĩnh Trinh An Lâm Cù Bàn
Lệ Trạch. Em Huệ em Khâm em Hà em Bé ôi em
Em Nàng Thương Thương em gây tội lỗi cho
những đời cô độc dày vò như rừng rú than khóc
gió khuya nhánh gãy lìa như em không về nữa

Anh tạ ơn trời đất đã sinh ra anh manh thương
tiếc ngồi khóc nhớ em đêm hôm nay ngẩng đầu
trăng sáng gục đầu trăng cũng sáng như sương
bay mù không gian dắt tay em về anh ngó qua
một chút

Lời xuân

Xin lời nói ở trên môi
Là lời ở lại bên đời quên nhau

Bụi hồng, ấy của chiêm bao
Thì con sóng đục chìm vào nước xanh

Linh hồn, ấy ngục xin kham
Lời sai trên miệng sẽ không là lời

Xin mùa lá rụng và rơi
Sẽ lên đường gặp ấy trời mùa sau

Ra đi hẹn với xuân đầu
Buổi hồi nguyên lại pha màu bình minh

Con chim về sẽ đậu cành
Tiếng ca ấy sẽ hoà thanh với lời

Ly tao (I)

Giờ ngẫu nhĩ như hồng bay em ạ
Và yêu thương như lá ở bên hoa
Và luyến ái như tơ vàng bốn ngả
Bủa vi vu như thoáng mộng la đà

Em đã lại với đời về nắng ấm
Thắm không gian thương nhớ bóng hình em
Anh đã đợi chờ em từ lâu lắm
Ngày đi không để lại lạnh trăng rằm

Anh mơ ước với ngàn xuân mở rộng
Quên não nùng sa mạc của yêu thương
Chân cứ bước theo nhịp hồn cử động
Em là em anh đợi khắp nẻo đường

Em có nụ cười buồn buồn môi mọng
Em có làn mi khép lá cây rung
Em có đôi mắt như sầu xanh soi bóng
Hồ gương ơi! sao sóng lục vô chừng!

Con mắt ấy có gieo buồn rớt lệ
Trên nẻo đường lạnh lẽo lối lang thang
Môi thắm ấy mấy lần thao thức kể
Với đèn khuya vò võ mộng khôn hàn

Trời đất nhớ lần đầu… năm trước…
Đó một lần đôi mắt đã nhìn lên
Và trời hiểu ngày sau đôi mắt ngước
Một lần kia sẽ còn dịp đáp đền

Em ở lại với đời ta em nhé
Em đừng đi. Cho ta nắm tay em
Ta muốn nói bằng thơ bay nhẹ nhẹ
Vào trong mơ em mộng giấc êm đềm

Ta sẽ đặt mười ngón tay lên mắt
Để nhìn em qua khe hở du dương
Vòng theo máu hai vòng tay khép chặt
Ồ thưa em ta thấy mộng không thường

Ly tao (II)

Bàn chân bước nghe một lần sóng dậy
Sắc khuynh thành một thuở động binh đao
Người lên ngựa ngoảnh đầu về có thấy
Bờ xa bay tuyết bạch phủ sương đào

Vì mong đợi ngày về xuân hối hả
Ở bên mành thỏ lặn bóng ngàn dâu
Sầu lục thúy sầu thu sen thủy tạ
Mộng hoa đầu trong nước ngập theo nhau

Vì con mắt một lần kia đã ngó
Giữa nhân gian bủa dựng một màu trời
Đài vũ trụ hồn chiêm bao rạng tỏ
Một nụ cười thế giới sẽ chia đôi

Giòng nước bạc giòng sông trôi theo dõi
Cuối chân trời hình bóng một chân mây
Đời xiêu đổ nguồn xưa anh trở lại
Giữa hư vô em giữ nhé chừng này

Ly tao (III)

Em đi về như mây núi đầu xuân
Gió bay qua nước chảy suối vô cùng
Mừng như thể hôm qua về đồng nội
Buồn bã cũ đã bẽ bàng bước vội
Để bây giờ còn một mối riêng tây
Lời nhân gian không tiếng để phơi bày
Thu trăng mộng như trang mờ cổ lục
Mưa vội vã như bình minh thúc giục
Vào nhớ nhung như vào giữa hội hoa
Lá xanh xao như cành nhánh gật gà
Và thánh thót đến cây già cổ thụ
Anh lại thấy một trời xưa đã cũ
Đã đi về cùng với gót chân em
Đã đi qua cùng với cánh tay mềm
Anh mở miệng không nói lời nào cả
Vì bất chợt thấy môi cười em ạ
Vì vui mừng xa lạ bỗng quen nhau
Vì vu vơ vui sướng ngó pha màu
Cây im cỏ nước cợt cồn đùa cát
Và vạn vật rủ rê nhau bát ngát
Dàn mênh mông vây bủa gió xa bay
Anh đến bên em ghé sát mi mày

Trên đây là những bài thơ tiếp theo trong tập Mưa nguồn Bùi Giáng mà chúng tôi muốn giới thiệu đến bạn. Qua các vần thơ này ta có thể hiểu thêm về con người cũng như khuynh hướng sáng tác của tác giả này. Và cũng hiểu được vì sao đây lại là một tác giả nổi tiếng và nhận được nhiều sự ủng hộ từ độc giả. Quan trọng bạn cũng đừng quên đón đọc Mưa nguồn phần 4 để cảm nhận sâu sắc và đầy đủ hơn về nhận định này nhé!

5/5 (1 Review)