Nhà thơ Thu Bồn cùng những thi phẩm đi cùng năm tháng phần 3

Thu Bồn là một thi sĩ vang danh của nước ta được nhiều người yêu mến. Ở những bài thơ ngắn, Thu Bồn cũng viết bằng hơi trường ca. Không được kể chuyện thì ông dùng tình và tứ để biểu hiện. Trong những năm chiến tranh, Thu Bồn muốn mang thơ góp vào công tác tuyên truyền cổ võ chiến đấu, mỗi sự tích ông đều biến thành một đề tài. Cảm xúc và cả ý tưởng đều không theo kịp. Cùng nhau cảm nhận nhé!

Nội Dung

Nhường gối cho em

Anh nhường chiếc gối cho em
Trắng tinh, mềm dịu trong đêm trăng mờ
Anh nằm gối trọn bài thơ
Nghìn đêm gối súng ước mơ đã từng
Gối đi em những hương rừng
Truông dài, bãi rậm tưng bừng tiếng chim
Em nằm dưới tán rừng lim
Mênh mông bóng tối lặng chìm cỏ cây
Đẹp sao giấc ngủ em say
Ước mơ chắp cánh em bay lên nào
Gối đi em gối cho cao
Gối lên xanh những vì sao lưng trời.

Ông già và biển

Có một ông già ngồi múc nước Tiên Sa
Đổ vào thau chậu
Rồi sáng mai ông tắm
Sóng nước tự mình tạo ra
Lũ trẻ đi ngang qua hồn nhiên cười giỡn
Chúng có biết đâu núi Chúa ngắm Sơn Trà
Xưa đỉnh Ô Rây vun trồng mơ ước
Có một ngày về gội tắm nước Trường Giang
Nay sông đã cạn rồi
còn lại biển
Sóng bao dung nhưng trò đời ai biết?!
Lỡ bước sẩy chân là biển nuốt phăng đời
Xưa ông lái thuyền giờ ông lái sóng
Hai tay ghìm bờ cho bến bãi đừng trôi.

Quá vãng

bom ập xuống, lòng hầm võng
đưa cây nến tắt
khói mù mịt cay xè đôi mắt
cuộc chiến vào đoạn cuối lầy sình
bát cháo loãng em đưa
tôi húp đánh lừa cái đói
ngày mai mình sẽ có cơm!…
giờ ta nhớ lại giòng sông và núi non cao ngất
làm dịu nỗi buồn suối khe
di cảo một thời vàng son
đôi cánh rộng chuyến bay dài kiên nhẫn
chiếc cốc đựng tràn nước mắt vỡ tan
mùa xuân hiện lên dòng sông pha lê trong suốt
em về khoả thân dưới vầng trăng.

Quê hương mặt trời vàng

Quê hương tôi bé nhỏ đẹp xinh
có đá trong mưa
lửa trong nắng
dòng sông cạn mà đồng lại sâu
có mẹ âu Cơ đẻ ra trăm trứng
chim lạc bay về trên mặt trống Đông Sơn
có Loa Thành mở ra kho truyền thuyết
những điều ấy trẻ em đều biết
đất nước tôi nghèo
thắt đáy lưng ong
dài như đòn gánh
hai đầu vựa lúa phì nhiêu
người miền Nam hào phóng
người miền Bắc cần cù
đất nước tôi có biển Đông
vừa đủ mặn mồ hôi bốn ngàn năm lao động
đất nước tôi có núi cao
vừa đủ trèo lên để ngắm hết lãnh thổ mình
có những nụ cười xinh
sáng từ trong nước mắc
đất nước tôi mơ ngựa sắt
vẫn yêu khóm tre ngà
nên thánh đều nằm trên gióng
cha mẹ tôi gầy
đi không thấy bóng
đất nước dài theo dưa hấu dưa leo
An Tiêm trồng cây cho cháu con ăn quả
dân tộc tôi da vàng
không màu da nào hợp hơn
đất vừa đen vừa đỏ
vừa thẫm vừa nâu
mẹ sinh con ra màu da như thể vỏ địa cầu!
mẹ sinh con ra vào năm tuổi Hợi
cắt rốn cho con bằng một mảnh bom
dúm nhau mẹ và rốn con chôn một chỗ
máu bào thai mẹ và rốn con chảy một lần
mẹ thả neo vào mồm con bằng chiếc vú
mà sóng đau thương cuộc đời không đánh bật
được mẹ
lời mẹ ru
tay mẹ nựng
mắt mẹ nhìn
môi mẹ hôn
mẹ quạt con bằng gió nồm lòng mẹ
mẹ ấp con bằng lồng ngực không còn mùa đông
mẹ xoa đầu con
bằng bàn tay xoa dịu cánh đồng
răng mới mọc con cắn vào vú mẹ
cắn đứt dòng sữa tươi
để nối tiếp cuộc đời
đất nước hai mươi lăm năm
thắp bằng pháo sáng
tôi đứa bé tản cư
cơn sốt đầu tiên uống toàn thuốc đắng
nên da con nhạt màu
đất nước dây trầu leo cây cau
bà thức trầu gọi tên từng lá
tôi ra đời chẳng có tên
mẹ gọi tôi thằng cu cái tẹo
đất tôi dài một nẻo
gọi tên mình sợ ma quỷ đến tha
tôi học lịch sử Trung Hoa
bình mực hai xu mẹ mua đã cạn
ngòi bút lá tre mài mòn tới quản
thếp giấy cuối cùng bìa vở khép châu Âu…
siêng đi tát
nhát đi câu
con cá rô đồng tôi nuôi mẹ
trong bộng cây xoài nhà tôi
sáo ngà thường đến đẻ
vỏ trứng màu trời xanh
màu trời xanh bé nhỏ mỏng manh
tôi nuôi trong chiếc tổ
nhà tôi không cửa sổ
cửa ra vào sợ trộm phải cài then
chợ Huế chợ Cồn
chợ đông người chen
con cá đến gầy trên tay người mặc cả…
xóm làng tôi những năm đói lả
bà con chẳng còn ai
con gái chết bên con trai
say nấm rừng rễ độc
cơn gió nào cũng xoay thành lốc
đi đường nào cũng đá đít bạt tai
trắng nhựa cao su
đen than Hòn Gai
lòng nhân hậu cài then
địa ngục luôn mở cửa
nơi tâm hồn tôi thắp lên ngọn lửa
Việt Nam!
cầu đã bắc rồi em
đâu phải bắc qua sông
cầu đã bắc nối hai bờ khát vọng…
những đêm mồ côi dân không có ánh mặt trời
cây rau đắng giặc cướp ngay từ đất
con trâu chết
những con trâu chết
nhưng đây là sự thật
đôi sừng cong của nó gió đi qua
mang tiếng rúc tù và quân thù nghe rởn ốc
tôi tiến về quê nhà giữa bom độc bom say
nỗi nhớ mẹ già nỗi nhớ đắng cay
tấm lưng mẹ cầu vồng qua tháng năm con gái
nước mắt băng qua dấu tích nụ cười
mặt trời của tôi là nòng đại pháo một trăm ba mươi
bầy rốc kết bay lên – chim báo bão
bay qua những vườn dâm bụt có con chích choè kêu
bay qua sông ngoài lờ lững chiếc cầu treo
nắng rung cánh bầy ong về hưởng mật
những vỏ đạn tôi úp trên mặt đất
giấu từng làn khói dưới cỏ may
em bé nào mai đây nâng vỏ đạn này
báo đồng nội thanh bình tiếng kẻng…
quê hương tôi bé nhỏ đẹp xinh
có đêm đen ẩn giấu mặt trời vàng
có đêm sâu ẩn giấu mặt trời vàng…

Quê hương mẹ

Em có về Giáp Thôn
Qua chiếc cầu treo nhỏ chon von
Theo con đường nhiều gai mắc cỡ
Đến giếng thơi xóm nghèo
Có bà mẹ đương cất nước
Cây cần vọt run trên bàn tay nhắn nheo
Đó là mẹ tôi
giếng mùa cạn
mẹ tưởng đầy như lòng mẹ
Chiếc gàu nan lắc léo vướng dây leo
Em kéo hộ mẹ tôi gàu nước
Chiếc đòn cong nhún nhẩy
Treo vai em qua nhịp cầu treo
Nước có đục em đánh phèn trong veo…
Vườn mẹ có hoa chanh
Nghìn chiếc lá tre thả thuyền trên ao vắng
Là chiến thuyền tuổi thơ anh
hoa chanh thơm tóc em
ca dao ủ trong lời mẹ
lạc loài quạ kêu khản tiếng.
Nhà mẹ chẳng dột đâu
những cơn mưa không thủng được yêu thương trên mái rạ nghìn đời
viên đạn bắn không xuyên được pho sử dày bốn ngàn năm dựng nước.
ôi lá chắn diệu kỳ
lòng mẹ Việt nam
em hãy soi gương
hãy ngẩng cao đầu
bà mẹ ấy có nghìn vạn đứa con trai
và đây là lời đứa con trai bà mẹ.

Rừng đêm Bà Lá

Ðêm ta xuống suối mò cua
Có con hổ đói chịu thua con mồi
Ta dưới suối hổ trên đồi
Cua ta đầy giỏ hổ ngồi đói meo
Vầng trăng như móc cân treo
Hổ lui về núi… Ta theo sư đoàn.

Thi sĩ

Mũi tên phóng vào những con chim trí tưởng
Nhưng trượt đích, tôi bỏ ngôi nhà đi lang thang.
Cơn bão rớt vào khúc eo Tổ quốc, mái nhà khu vường của tôi hoang tàn những điều tôi tưởng;
chúng cất cánh cùng cơn bão bay đi, mang theo bóng hình em.
Em mất tích trong khu rừng cây đổ ngổn ngang. Tôi trở lại nơi có con mắt bão để soi rọi vào tận ngóc ngách khu vườn, và tôi mang con mắt ấy để tìm lại bóng hình em trong đổ vỡ ngôi nhà.
Không thể nào có thể xanh hơn bầu trời và mắt em ngày ấy. Tôi tìm em trong suốt mùa hạ cháy.
Hoa xương rồng nở trắng một rừng gai.
Em đi rồi chiếc bình hoa trống nhợt nhạt xác mai vàng đôi cánh mỏng phù du.
Em đi rồi chiếc bình hoa tưởng vọng, đêm đêm ta cắm những kỷ niệm buồn.

Thiếu nữ Châu Ro

Vẫn là thiếu nữ Châu Ro
Đầu trần chân đất quạt mo tay cầm
Hỡi nàng tiên đẹp sơn lâm
Gót chân đá sỏi tím bầm lòng tôi
Em đi đâu đó em ơi
Phố phường xe cộ mù trời lạ chi
Em lên phố huyện mua gì?
Em mua đèn lửa phòng khi tối trời!
Người đi như nước bốc hơi
Đêm nay em ngả lưng nơi phố nào?
Em cười em nói chẳng sao
Vườn hoa hè phố biết bao chỗ nằm!
Tôi xa rừng mấy mươi năm
Vẫn chưa tính chuyện về thăm buôn làng
Tôi nhìn trời nắng chang chang
Nhớ thương cây lúa trên ngàn khát khô
Lòng ta ơi những sông hồ
Còn chăng hay đã kiệt khô nước rồi?
Khi mưa mưa trút cả trời
Khi khô khô khốc núi đồi vắng hoe
Còn đây một chút suối khe
Nhờ em hôm sớm chở che giữ gìn
Hỡi người lên núi hái sim
Vạch cây rẽ lá để tìm lại xưa
Tìm giùm dấu võng a đưa
Bàn tay em vuốt cơn mưa khét rừng
Xin đừng trở mặt quay lưng
Đất đai hãy đỡ gót chân con người
Thơ tôi làm thảm cỏ tươi
Làm đôi dép mỏng tặng người Châu Ro.

Thung lũng nhiều mây

đến rừng nguyên thủy gặp mây
tìm trầm hương bỗng gặp cây quế rừng
khen ai khép xếp mây từng
bên kia núi hé một vầng trăng non
nửa đêm tiếng quốc gọi con
tôi ra đứng trước chon von mây trời
vầng trăng như nửa cuộc đời
trắng trong đau khổ tuyệt vời vầng trăng
em về khuất nẻo mây giăng
cỏ cây đã ngủ vầng trăng đã tà
tìm trầm ngậm ngãi phương xa
giờ tìm em giữa bao la núi đồi
ở đây mưa nắng bời bời
miếng cơm cũng quá một đời thương nhau
ở đây nắng chậm mưa mau
ở đây con ốc lá rau nổi chìm
ai quên hãy đến mà tìm
Phước Sơn thung lũng của miền thủy chung
tôi kêu ba tiếng gọi rừng
mây bay Sơn Mãi mây dừng lại đâu?
mây trôi… mây trôi… mây trôi
em về dưới ấy xa xôi phương nào?
nửa vầng trăng có xanh xao
nửa đời vất vả gian lao nửa đời
núi cao ba bậc tới trời
mà em chưa nói nửa lời cùng ta
lúc suối trẻ khi rừng già
thất thường mưa nắng như là tính em
đã cao rồi lại cao thêm
đã nghi ngút lại vút lên mặt trời
nghĩ gì mà núi nứt đôi
cao xanh chi lắm đơn côi một vùng
tôi tìm em giữa vô cùng
em là mây trăng lạnh lùng chơi vơi
chiều nay mây cũng về trời
tôi tìm ai giữa núi đồi Phước Sơn?

Tiếng hát mảnh vườn

Anh đã đến mảnh vườn mơ ước
Ai khéo trồng cây nở hoa hồng
Cành dâm bụt trắng
Hoa phải biết nhường nhau sắc thắm
Không cần hương vẫn lộng lẫy khu vườn
Anh đến đó một ngày vắng lặng
Hoa rơi điểm trắng mặt hồ
Nơi đáy sâu của một vùng lặng lẽ
Ai biết xưa thành quách rộn nơi này
Những lở bồi trong tiếng em ca hát
Sáng xanh nay trời chen xuống mảnh vườn
Um tùm quá! Cỏ vương cành bách tán
Trái chanh giấu ngọc giữa luống cà
Đàn chim lia những chiếc thoi huyền diệu
Dệt niềm vui tíu tít … quanh nhà
Con đê nhỏ gởi triền ra sông lớn
Cánh buồm dong chỉ lối em xa
Em đi! Em đi… với ngọn đèn kỳ ảo
Anh thắp lên nỗi nhớ sáng căn phòng
Thơ vẫn chảy ngược chiều, tóc trắng
Những dòng xanh không bến không bờ
Có tiếng hát của muôn nghìn lá nhỏ
Nước hồ xanh con mắt ngẩn ngơ
Trời chín giữa hè ươm lửa vào thơ
Mầm xanh hất lá vàng rơi rụng
Trưa nắng hanh nồng như thuốc súng
Đường em đi sẽ mát hơn nhiều
Bờ cây xanh sải cánh tay yêu
Choàng em suốt dặm đường đất nước

Tìm mây

chẳng phải lúc nào cũng gặp được mây đâu!
nhẹ hẫng trắng trong… bồng bềnh trôi nổi…
em là chiếc khăn lụa mềm
lau cơn sốt anh khi vầng trán làm run đồi núi
em luồn qua chiếc võng anh như bà mẹ bồng con
em làm chiếc khăn liệm người chiến sĩ vô danh
em kéo dài khăn sô lên trán những đứa con
còn nằm lại Trường Sơn chưa kịp về chịu tang cha mẹ
mây tìm ai trên rừng Sác
mây chói sáng Nhà Bè
hồn em Tám hóa Thiên Vương
thời ta cùng mây đi nghiêng ngả chiến trường
trút nắng xuống hừng đông…
nhưng rồi… mây cũng sang sông
ngẩn ngơ một cụm non bồng tiễn đưa
người qua bến ấy làm mưa
trống trơ bãi khách lưa thưa nắng mờ
ta rơi lã chã dòng thơ
quấn quanh eo gió bạc phơ lau ngàn
vết thương, bụng đói, giặc càn
mịt mùng cơn lũ quét tràn ngọn cây
nguồn trôi khỉ vượn lạc bầy
bế con tiếng hú héo gầy sườn non
mưa chưa đủ gội bùn non
thơ sao chắn nổi xói mòn dòng trôi?
tôi tìm mây tôi tìm tôi
tìm nguồn xưa dưới lở bồi thời gian
mây bay về thuở hồng hoang
dưới mây vẫn nắng chói chang kiếp người
chiều vơi… mây trắng ngậm ngùi

Tình yêu

Dòng sông chảy không hề biết mỏi
Trọn đời đời dâng cho bờ bãi phù sa
Tình yêu ta như dòng sông ấy
Khi gặp thác ghềnh tung bọt trắng hát ca.

Tre xanh

Tôi đi dưới tre gió bồng chân sáo
Đường hành quân mỗi lần tre níu áo
Lòng bồi hồi rộn bóng tre xưa
Có tiếng chim gù và tiếng võng mẹ ru đưa
Măng đã mọc trong rừng tre kháng chiến
Măng lên xanh cùng tre ra tiền tuyến
Cũng như ta trong cánh tay mềm
Mẹ vắt nguồn vú sửa thức thâu đêm
Ta lớn, ta khôn đi làm chiến sĩ
Ôm bó chông tre theo chân đồng chí
Ta giữ đất này, đất thánh miền Nam
Cô em ngồi vót chông tre
Vót cả nắng trưa hè
Ửng hồng lên đôi má
Chông nhảy, chông bom, chông ba lá
Chông làm con cá lặn xuống ao sâu
Chông chống diều hâu, chống đi chận viện
Chông từ dưới biển mọc đến rừng sâu
Ta quen với chông từ những năm đầu
Nhớ hết từng tên, thuộc từng tiếng gọi
Chông không biết nói, chỉ biết căm hờn!
Chông kép, chông đơn
Chông bầy chim sẻ
Ôi những rừng chông lặng lẽ
Những rừng chông đẻ vạn tuyến chông
Chông biết đi rồi trong trận tấn công!
Ai bảo tre xanh không thành vũ khí?
Ai bảo dịu hiền em không làm chiến sĩ?
Trên đời này có gì đẹp bằng chông?!
Quê hương ta có những hàng tre chống Mỹ
Cha ông ta xưa khéo trồng tre thành chiến lũy
Lớp lớp trùng trùng xanh thẳm giữa quê hương
Hãy vót đi em mũi nhọn kiên cường
Bó chông này đây: nhân, nghĩa, yêu, thương
Là gạo trắng nước trong chim về trong gối cưới
Từng mũi nhọn đây từng tia lửa sưởi
Là mặt trời chiến đấu rọi ấm đời ta!
Nhành hồng ơi! Mỗi sớm nở hoa
Hãy đến tặng rừng chông ta đứng đó
Không mặc áo nhưng không sờn mưa gió
Hãy đừng quên dòng nước mắt chảy trong tre.
Hàng tre Việt Nam hàng tre kháng chiến
Đưa những binh đoàn chông ra tiền tuyến
Nghìn đời quyết thắng lũ xâm lăng
Tre không tàn vì có vạn thân măng
Mơn mởn lên xanh trọn niền chung thủy
Hàng tre Việt Nam hàng tre thắng Mỹ
Cha ông ta xưa khéo trồng tre thành chiến lũy
Nên rừng chông đứng sẳn thế xung phong!

Trên đây chúng tôi đã chia sẻ đến các bạn những bài thơ hay của nhà thơ Thu Bồn. Với ngòi bút tinh tế cùng tài năng thiên phú mà những trang thơ của ông luôn vẹn nguyên giá trị đến ngày nay. Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết này! Thân Ái!

Xem Thêm: Nhà thơ Thu Bồn cùng những thi phẩm đi cùng năm tháng phần 2

Nhà Thơ Nổi Tiếng - Tags: