Tuyển tập những bài thơ ấn tượng nhất của Bùi Bá Kỳ

Bùi Bá Kỳ là một nhà thơ chưa có nhiều tài liệu ghi chép lại. Tuy nhiên ông này cũng đã bị đánh giá là “cõng rắn cắn gà nhà” mà không tự biết. Đó là việc ông đa cầu cứu nhà Minh đưa quân sang diệt nhà Hồ.

Thông tin về nhà thơ Bùi Bá Kỳ

Bùi Bá Kỳ 裴伯琦 chưa rõ năm sinh, năm mất nhưng ông là người làng Phù Nội châu Hạ Hồng. Và vì là người họ ngoại của nhà Trần nên từ nhỏ, ông đã được hầu hạ cạnh Vua. Khi lớn lên được làm đến chức quan ngũ phẩm và từng là một tỳ tướng của Trần Khát Chân.

Sau khi lên ngôi Hồ Quý Ly đã tìm đủ mọi cách để giết hại con cháu nhà Trần. Khi đó Bùi Bá Ký do sợ bị vạ nên đã cầu cứu nhà Minh. Sau đó nhà minh đã đem quân sang diệt nhà Hồ. Xét một cách khách quan, hành động của Bùi Bá Kỳ là “rước voi về giày mả tổ” mà không tự biết.

Cáo nạn biểu

告難表

臣祖父皆執政大夫,死于國事;臣母陳氏近族,故臣幼侍陳王,臣五品。後隸武節侯陳渴真為裨將。

洪武末年,渴真禦寇東海而賊臣黎季犛父子弒主篡位,屠殺忠良,滅族者以百十數。臣兄弟妻孥亦遭其害。遣人捕臣,欲加誅醢。臣棄軍遠逃,伏處山谷,思詣闕庭,披瀝肝腑。展轉數年,始睹天日。臣竊惟季犛乃故經略黎國耆之子,世事陳氏,竊叨寵榮,及其子蒼,亦蒙貴任。一旦得志,遂成篡奪。更姓易名,僭號改元不恭朝命。忠臣良士疾首痛心。

願興吊伐之師,隆繼絕之義,蕩除姦凶,復立陳氏之後。臣死且不腐。願效申包胥之忠,哀鳴闕下,惟皇帝垂察。

Cáo nạn biểu

Thần tổ phụ giai chấp chính đại phu, tử vu quốc sự; thần mẫu Trần thị cận tộc, cố thần ấu thị Trần Vương, quan ngũ phẩm. Hậu lệ Võ tiết hầu Trần Khát Chân vi tì tướng.

Hồng Võ mạt niên, Khát Chân ngự khấu Đông Hải nhi tặc thần Lê Quý Ly phụ tử thí chúa thoán vị, đồ sát trung lương, diệt tộc giả dĩ bách thập sổ. Thần huynh đệ thê noa diệc tao kỳ hại. Khiển nhân bộ thần, dục gia tru hải. Thần khí quân viễn đào, phục xử sơn cốc, tư nghệ khuyết đình, phi lịch can phủ. Triển chuyển sổ niên, thuỷ đổ thiên nhật. Thần thiết duy Quý Ly nãi cố Kinh lược sứ Lê Quốc Kỳ chi tử, thế sự Trần Thị, thiết thao sủng vinh, cập kỳ tử Thương, diệc mông quý nhiệm. Nhất đán đắc chí, toại thành thoán đoạt. Canh tính dịch danh, tiếm hiệu cải nguyên bất cung triều mệnh. Trung thần lương sĩ tật thủ thống tâm.

Nguyện hưng điếu phạt chi sư, long kế tuyệt chi nghĩa, đãng trừ gian hung, phục lập Trần thị chi hậu. Thần tử thả bất hủ.

Nguyện hiệu Thân Bao Tư chi trung, ai minh khuyết hạ, duy Hoàng đế thuỳ sát.

Thướng Minh đế thi kỳ 1

上明帝詩其一

孤臣忠孝效胥為,
跋涉山川上帝畿。
碎首王墀滂血淚,
仰祈聖主向無疵。

Thướng Minh đế thi kỳ 1

Cô thần trung hiếu hiệu Tư vi,
Bạt thiệp sơn xuyên thượng đế kỳ.
Toái thủ vương trì bàng huyết lệ,
Ngưỡng kỳ thánh chúa hướng vô tỳ.

Dịch nghĩa

Cô thần bắt chước lòng trung hiếu của Thân Bao Tư,
Trèo non lội suối đến chốn kinh đô nhà vua.
Dập nát đầu trước thềm, đầm đìa máu và nước mắt,
Ngước trông Thánh chúa không bắt lỗi lầm.

Thướng Minh đế thi kỳ 2

上明帝詩其二

陳事陵夷未可期,
含冤抱恨有天知。
南方臣子懷忠義,
誓國捐驅伐季犛。

Thướng Minh đế thi kỳ 2

Trần sự lăng di vị khả kỳ,
Hàm oan bão hận hữu thiên thi.
Nam phương thần tử hoài trung nghĩa,
Thệ quốc quyên khu phạt Quý Ly.

Dịch nghĩa

Việc nhà Trần suy sụp biết ngày nào mới khôi phục được,
Ngậm oan ôm hận chỉ có trời biết.
Phận tôi con nước Nam mang lòng trung nghĩa,
Thề vì nước bỏ mình để đánh Quý Ly.

Trên đây là những bài thơ hay nhất của tác giả Bùi Bá Kỳ mà chúng tôi muốn giới thiệu với bạn. Qua đó bạn sẽ hiểu thêm về các thể thơ thời xưa cũng như dụng ý mà các tác giả muốn chuyển tải trong tác phẩm của mình. Đừng quên đón đọc những bài viết tiếp theo của chúng tôi để cập nhật những bài thơ hay nhất nhé!


5/5


(1 Review)

Nhà Thơ Nổi Tiếng - Tags: